In het verleden werd de banksector blootgesteld aan verschillende soorten fraude (pogingen tot phishing, diefstal van gegevens, oplichting via bankoverschrijvingen, enz.) en wordt nu geconfronteerd met een bedreiging die steeds vaker voorkomt: documentairefraude. In dit artikel maken we de balans op.
Bankfraude in België: een grote uitdaging voor bedrijven
Met de dematerialisatie van uitwisselingen en de automatisering van processen zijn documenten die online worden verzonden een voorkeursinstrument geworden voor fraudeurs.
Een Loonstrook gewijzigd, een identiteitsbewijs vervalst of een bewijs van adres gemanipuleerd kan voldoende zijn om de verificatiemechanismen van bedrijven te omzeilen.
In België betreft dit fenomeen niet alleen grote financiële instellingen. Lokale banken en neobanken staan ook in de frontlinie.
Recente cijfers en bevindingen over bankfraude in België
Documentfraude is verre van marginaal: het is nu een van de belangrijkste oorzaken van digitale misdaad in België.
Volgens een studie uitgevoerd door Finovox in samenwerking met het onafhankelijke stembureau Selvitys, plaatste 85% van de ondervraagde bedrijven in 2024 de fraudebestrijding als een van hun drie strategische prioriteiten.
Deze constatering gaat gepaard met een geleidelijke versterking van het toegewijde personeel, een teken dat men zich echt bewust is van de omvang van het fenomeen.
Ongelijke middelen om bankfraude in België te bestrijden
Er is nog veel ruimte voor verbetering in de strijd tegen bankfraude.
Volgens hetzelfde onderzoek van Finovox gebruiken vier op de tien bedrijven nog steeds geen gespecialiseerde software om de authenticiteit van documenten te verifiëren. Een gebrek aan apparatuur dat de bedieningsapparatuur verzwakt.
Tegelijkertijd bereiken phishing-verliezen bijna 40 miljoen euro in 2023, volgens Febelfin. En in veel gevallen waren het vervalste documenten - facturen, identiteiten, kwitanties - waardoor fraudeurs door de kieren konden glippen.
Wat noemen we documentfraude in de banksector?
Documentfraude verwijst naar elke manipulatie of productie van documenten met als doel Een financiële instelling misleiden.
In de banksector neemt dit meerdere en vaak zeer geavanceerde vormen aan:
- Vervalsing van identiteitsdocumenten voor maak nepprofielen aan of open een bankrekening voor frauduleuze doeleinden.
- Overlegging van valse loonstrookjes of inkomensbewijzen, vaak gebruikt om een krediet aanvragen of toegang krijgen tot bepaalde bankproducten.
- Impersonatie of valse verblijfplaats, wat het mogelijk maakt de ware oorsprong van de klant of transactie verbergen.
- Vervalste documenten als onderdeel van een leningt: overgewaardeerde inkomsten, fictieve werkgevers, gemanipuleerde activiteitendossiers.
Deze valse documenten zijn veel meer dan alleen een misdaad. Ze maken de weg vrij voor grootschalige fraude, met ernstige financiële en juridische gevolgen voor banken. Dus, wat zijn de verschillende soorten fraude die in de banksector opduiken?
Witwassen van geld
Vervalste documenten maken het mogelijk om verberg de werkelijke herkomst van fondsen en integreer geld van illegale activiteiten in het bankcircuit, waarbij conventionele bedieningsapparatuur wordt omzeild.
Een fraudeur kan bijvoorbeeld een valse arbeidsovereenkomst en loonstrook verstrekken om een banklening te krijgen. Zodra de lening was verstrekt, zou hij dat geld gebruiken om motiveer de boeking van geld op uw account, feitelijk gekoppeld aan illegale activiteiten.
BTW-fraude
Door fictieve identiteiten en nepbedrijven te creëren, zetten fraudeurs kunstmatige facturatiecircuits om btw-kredieten ten onrechte terug te vorderen, terwijl ze hun echte activiteiten verbergen.
Het kan bijvoorbeeld een shell-bedrijf zijn dat is opgericht met een vervalst ECB-nummer, dat declareert fictieve aankopen van niet-bestaande leveranciers om btw-teruggave te vorderen nooit echt betaald.
De kredietfraude
Fraudeurs stellen valse leningaanvragen op door bewijsstukken te vervalsen: overdreven inkomens, fictieve werkgevers, verzonnen adressen.
Ze doen zich voor als betrouwbare kredietnemers, krijgen leningen die ze nooit van plan zijn terug te betalen. Resultaat? Aanzienlijke financiële verliezen voor banken.
Fraude met valse bankoverschrijvingen (FOVI)
Met behulp van valse documenten (valse facturen, valse missiebrieven), fraudeurs zich voordoen als bekende partners of leveranciers van een bedrijf of klant.
Vervolgens sturen ze valse betalingsinstructies, waarbij de bank wordt aangemoedigd om geld over te maken naar frauduleuze rekeningen.
Bankfraude in België: zeer reële risico's op het gebied van regelgeving
Documentfraude stelt banken niet alleen bloot aan financiële verliezen: ze worden ook bedreigd door strenge wettelijke sancties.
In België is de Wet van 18 september 2017 (over de preventie van het witwassen van geld en de financiering van terrorisme en over de beperking van het gebruik van contant geld) vereist dat financiële instellingen respecteer strikte KYC-procedures (Ken je klant).
Deze procedures zijn bedoeld om verifieer de identiteit van klanten, hun risicoprofiel beoordelen en mogelijke frauduleuze activiteiten opsporen of illegaal.
Zware straffen in geval van niet-naleving
Het aanvaarden van vervalste documenten bij het aangaan van een relatie (identiteitskaart, loonstrook, adresbewijs) brengt deze waakzaamheidsverplichtingen rechtstreeks in gevaar.
In geval van niet-naleving zijn de risico's groot:
- Administratieve boetes,
- Financiële sancties die kan oplopen tot enkele miljoenen euro's,
- Beperkingen voor activiteiten of Intrekking van de goedkeuring in de ernstigste gevallen.
Een recente casus illustreert deze uitdagingen goed: in 2022 kreeg een Belgische bank een boete van 2,5 miljoen euro voor het accepteren van dubieuze documenten bij het openen van rekeningen voor risicoprofielen.
La Nationale Bank van België (BNB) en Autoriteit voor financiële diensten en markten (FSMA) toezicht houden op de toepassing van deze verplichtingen en niet langer aarzelen om instellingen te straffen die niet streng zijn.
Welke instrumenten kunnen worden gebruikt om de risico's van documentfraude te beperken?
In het licht van steeds geavanceerdere fraude kunnen banken niet langer tevreden zijn met traditionele controles. Een aanpak die menselijke waakzaamheid, institutionele samenwerking en geavanceerde technologieën combineert, is nu essentieel.
Teams trainen om afwijkingen op te sporen
De eerste verdedigingslinie tegen fraude zijn de werknemers zelf. Train ze om zwakke signalen te herkennen (visuele inconsistenties, formaatafwijkingen, valse logo's of contextuele verschillen) is essentieel om een vervalst document te identificeren voordat het in de systemen terechtkomt.
De samenwerking met autoriteiten versterken
Werk nauw samen met de Eenheid voor de verwerking van financiële informatie (CTIF-CFI) en de Nationale Bank van België maakt het mogelijk om snel verdachte gevallen te melden, nieuwe fraudepatronen te volgen en haar procedures dienovereenkomstig aan te passen.
De informatiestroom is een strategisch wapen in het licht van voortdurend evoluerende fraudetechnieken.
Vertrouw op geavanceerde detectietechnologieën
De complexiteit van de huidige vervalsingen maakt handmatige verificatie onvoldoende.
Oplossingen zoals Finovox, gebaseerd op kunstmatige intelligentie, bieden een effectief antwoord door het volgende mogelijk te maken:
- LAutomatische identificatie frauduleuze documenten
- DEautomatisering van besturingen
- La het risico op menselijke fouten verminderen
- De versterking van de traceerbaarheid van processen
Deze technologieën worden waardevolle bondgenoten bij het beveiligen van banktransacties zodra ze een relatie aangaan. Ontdek hoe Finovox de beveiliging van uw documentprocessen kan verhogen.
Sommaire
